Nederlanders in dienst van de SS

Een stil gezwegen en Nationaal Trauma

Wanneer men de cijfers erop naslaat, is de conclusie dat tijdens de oorlog naar verhouding geen land in Europa zo met nazi-Duitsland samenwerkte als Nederland. Van de 140.000 Nederlandse Joden werden er minstens 104.000 omgebracht, dit aantal bedraagt het hoogste percentage van Europa. Een ander en minstens evenzo schokkend gegeven is dat er tussen 1945 en 1950 door de Nederlandse justitie van meer dan 300.000 personen dossiers werden aangelegd, op een bevolking van dan zo’n 9 miljoen Nederlanders. Honderdduizenden worden veroordeeld voor lidmaatschap van de NSB (meer dan 100.000), dan wel door een andere vorm van collaboratie. Zo zouden minstens 23.000 Nederlanders het uniform van de Waffen-SS dragen.

Ondanks dat deze geschiedenis honderdduizenden Nederlanders aangaat, is er tot op heden slechts weinig bekend over dit deel van de Nederlandse geschiedenis. Inmiddels gaat deze geschiedenis echter niet alleen de daders van toen aan. Ook honderdduizenden kinderen en kleinkinderen van deze mensen leven soms tot op de dag van vandaag met vragen of wetenschappen die knagen. Daarentegen vertelde bijna de helft van de voormalige collaborateurs niets aan hun kinderen of kleinkinderen. Het onderwerp is een tot op heden een stilgezwegen maar nationaal trauma.


Historicus Cees Kleijn en journalist Stijn Reurs wisten honderden voormalige Nederlanders op te sporen die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland collaboreerden met de Nederlanders. Wat zoveel betekent als deelname aan de NSB of lid werden van de Waffen SS. Kleijn en Reurs spraken met NSB’ers en SS’ers van het eerste uur: concentratiekamp bewakers, doorgewinterde Oostfrontsoldaten en SS-officieren, allen Nederlanders.

Media Luna produceert deze spraakmakende serie omdat Nathalie Toisuta het belangrijk vindt dat juist ook deze verhalen verteld moeten worden. Waarbij zij zich realiseert dat het ook voor een aantal mensen een moeilijk en lastig onderwerp is. In deze documentaire serie zullen Kleijn en Reurs deze verhalen gaan vertellen zodat wij een beter beeld krijgen wie deze zogenaamde collaborateurs waren? Misschien herkennen we onszelf zelfs in de verhalen en motieven. Of worden wij verrast door het eerste oordeel wat wij hebben en hoe dit misschien anders, milder of bij sommige verhalen ook harder wordt.

Dit is een serie documentaires over een Nationaal Verzwegen Trauma waar inmiddels ruim 2 miljoen Nederlanders bij betrokken zijn. En waarschijnlijk nog veel meer.

Dit project is in ontwikkeling.